Αυτοεκτίμηση: 5 Επιστημονικοί Τρόποι για να την Ενισχύσετε

Η αυτοεκτίμηση είναι το θεμέλιο της ψυχικής μας ευεξίας. Επηρεάζει το πώς βλέπουμε τον εαυτό μας, πώς σχετιζόμαστε με τους άλλους και πώς ανταποκρινόμαστε στις προκλήσεις της ζωής. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις σχέσεις, την απόδοση και την καθημερινή μας λειτουργία.

Στο άρθρο αυτό θα ανακαλύψετε επιστημονικά τεκμηριωμένες στρατηγικές για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, βασισμένες στη Θετική Ψυχοθεραπεία. Μάθετε πώς να χτίσετε την αυτοπεποίθησή σας, να επανασυνδεθείτε με τις αξίες σας και να αλλάξετε τον τρόπο που βλέπετε τον εαυτό σας.

Στο πλαίσιο της Θετικής Ψυχοθεραπείας, οι πρώιμες κοινωνικές σχέσεις—ιδίως με τους γονείς, τα αδέρφια και τους συνομηλίκους—θεωρούνται καθοριστικές για την ανάπτυξη της βασικής αυτοπεποίθησης. Οι εμπειρίες αυτές διαμορφώνουν τις βασικές μας αντιλήψεις για τον εαυτό, όπως η εικόνα του σώματός μας, η αντιλαμβανόμενη νοημοσύνη, η δημιουργικότητα και η προσωπική μας αξία στις σχέσεις. Όταν οι αυθεντικές εκφράσεις της προσωπικότητας δεν λαμβάνουν επιβεβαίωση ή αποδοχή, αυξάνεται ο κίνδυνος διαστρεβλωμένων αντιλήψεων για τον εαυτό, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αυτοεκτίμηση και δυσλειτουργικά σχήματα προσωπικής αντίληψης.

Η καλή είδηση είναι ότι η αυτοεκτίμηση δεν είναι κάτι σταθερό και αμετάβλητο. Με πρόθεση, συνέπεια και φροντίδα, μπορεί να ενισχυθεί και να αναπτυχθεί. Δείτε πέντε επιστημονικά τεκμηριωμένους τρόπους για να αρχίσετε να χτίζετε την αυτοπεποίθηση σας.

1. Αμφισβητήστε τις αρνητικές σας σκέψεις

Πολλοί άνθρωποι με χαμηλή αυτοεκτίμηση έχουν έναν εσωτερικό διάλογο υπερβολικά αυστηρό ή επικριτικό. Αυτές οι σκέψεις συχνά περνούν απαρατήρητες, όμως επηρεάζουν σημαντικά το πώς νιώθουμε για τον εαυτό μας.

Τι να κάνετε: Παρατηρήστε τις σκέψεις σας. Όταν εντοπίζετε φράσεις όπως «Δεν είμαι αρκετά καλός/ή» ή «Πάντα αποτυγχάνω», σταματήστε και ρωτήστε:

• Είναι πραγματικά αλήθεια αυτό που σκέφτομαι;

• Θα έλεγα τα ίδια λόγια σε έναν φίλο;

• Ποια είναι τα στοιχεία που το αποδεικνύουν ή το αναιρούν;

  
  

Η αντικατάσταση των στρεβλωμένων σκέψεων με πιο ρεαλιστικές και συμπονετικές είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές για την βελτίωση εικόνας εαυτού.

2. Θέστε όρια και πείτε «όχι»

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση συχνά μας κάνει να αισθανόμαστε υπεύθυνοι για τα συναισθήματα των άλλων ή να φοβόμαστε την απόρριψη. Έτσι, ενδέχεται να υπερβαίνουμε τα όριά μας για να κερδίσουμε την αποδοχή.

Τι να κάνετε: Εξασκηθείτε στο να λέτε «όχι» όταν κάτι δεν είναι σύμφωνο με τις αξίες ή τις ανάγκες σας. Η τοποθέτηση ορίων είναι μια πράξη αυτοσεβασμού που ενισχύει εσωτερικά την αίσθηση αξίας.

3. Εστιάστε στα δυνατά σας σημεία, όχι μόνο στις αδυναμίες

Τείνουμε να επικεντρωνόμαστε στα λάθη μας και να αγνοούμε τις επιτυχίες και τις ικανότητες μας, ενισχύοντας έτσι το αίσθημα ανεπάρκειας.

Τι να κάνετε: Κρατήστε ένα ημερολόγιο, καθημερινό ή εβδομαδιαίο, όπου καταγράφετε πράγματα που κάνατε καλά—έστω και μικρά. Η συστηματική αναγνώριση των δυνατών σας σημείων αλλάζει την εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας. Σας προτείνω ανεπιφύλακτα να δοκιμάσετε δύο αποτελεσματικές ασκήσεις που θα σας βοηθήσουν να ανακαλύψετε και να επαναξιολογήσετε τα δυνατά σας σημεία: Εποικοδομητική Αυτογνωσία και Θετική Αξιολόγηση. Μπορείτε να τις βρείτε εδώ.

4. Συμμετέχετε σε δραστηριότητες που ενισχύουν την προσωπική σας αξία

Εάν ρωτάτε τον εαυτό σας συχνά “Γιατί νιώθω ότι δεν αξίζω;”, μπορεί να βρίσκεστε σε ένα περιβάλλον το οποίο δεν ενθαρρύνει τα βασικά σας θετικά χαρακτηριστικά. Το περιβάλλον και οι καθημερινές μας δραστηριότητες επηρεάζουν σημαντικά την αυτοπεποίθηση μας. Όταν κάνουμε πράγματα που μας γεμίζουν ή μας δίνουν την αίσθηση της ικανότητας, ενισχύεται η αυτοπεποίθηση μας.

Τι να κάνετε: Επιλέξτε δραστηριότητες που ευθυγραμμίζονται με τις αξίες σας και σας κάνουν να νιώθετε ικανοί/ές. Μπορεί να είναι δημιουργικά χόμπι, εθελοντισμός, άσκηση, ένα νέο επάγγελμα, ή η εκμάθηση κάτι καινούριου.

5. Ζητήστε υποστήριξη όταν τη χρειάζεστε

Η χρόνια χαμηλή αυτοεκτίμηση συχνά έχει τις ρίζες της σε τραύματα ή πρώιμες εμπειρίες ζωής. Αυτά τα βαθύτερα ζητήματα χρειάζονται συχνά εξερεύνηση σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό πλαίσιο.

Τι να κάνετε: Η συζήτηση με έναν ψυχολόγο μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσετε τις αιτίες της χαμηλής αυτοεκτίμησης και να αναπτύξετε προσαρμοστικούς τρόπους ενίσχυσής της. Η θεραπεία δεν αφορά την «επιδιόρθωση» του εαυτού, αλλά την κατανόηση και την αποδοχή του. Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου για μια δωρεάν 30 λεπτη συνεδρία, με σκοπό να διερευνήσουμε αν η ψυχοθεραπεία είναι κατάλληλη για εσάς.

Η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης δεν σημαίνει να γίνουμε «τέλειοι», αλλά να μπορούμε να βλέπουμε τον εαυτό μας ως άξιο ακόμη και μέσα στις ατέλειες του. Μέσα από τη συμπόνια προς τον εαυτό, την αμφισβήτηση αρνητικών σκέψεων και την υποστήριξη από το περιβάλλον, μπορούμε να μεταμορφώσουμε σταδιακά τη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας—και να τον αποδεχτούμε.